Βιώσιμο Merchandising: Τι Αλλάζει Με Τον Νέο Νόμο Και Πώς Το Εφαρμόζετε Σωστά Στο Ράφι

Στο ράφι, η βιωσιμότητα πουλάει μόνο όταν ο καταναλωτής τη βλέπει και ταυτόχρονα την πιστεύει.

Το αν τη βλέπει το καθορίζει το merchandising. Το αν την πιστεύει εξαρτάται από τα μηνύματα που τη συνοδεύουν – και αυτά ρυθμίζονται πλέον από τον νόμο, από τις 27 Σεπτεμβρίου 2026.

Παρακάτω θα διαβάσετε τι δείχνουν τα δεδομένα, τι αλλάζει με τον νέο νόμο και πώς να τον εφαρμόσετε σωστά στο ράφι.

Τι Δείχνουν Τα Νέα Δεδομένα Για Τα Βιώσιμα Προϊόντα

Τα προϊόντα που προβάλλουν βιώσιμα χαρακτηριστικά στη συσκευασία τους, όπως ανακυκλωμένα υλικά ή βιολογική καλλιέργεια, κερδίζουν όλο και μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς. Στις ΗΠΑ, ο δείκτης μεριδίου βιώσιμων προϊόντων (Sustainable Market Share Index) του NYU Stern και της Circana (2026) δείχνει ότι τα προϊόντα αυτά κατείχαν το 25,4% των πωλήσεων προϊόντων ευρείας κατανάλωσης το 2025, αλλά αντιστοιχούσαν στο 44,9% της αύξησης των πωλήσεων από το 2013.

Με άλλα λόγια, από κάθε 100 δολάρια (~90 ευρώ) που ξοδεύονται στην αγορά, τα 25 πηγαίνουν σε βιώσιμα προϊόντα, ενώ από κάθε 100 δολάρια νέων πωλήσεων τα 45 προέρχονται από αυτά. Συνεπώς, η αγορά των βιώσιμων προϊόντων μεγαλώνει ταχύτερα από την υπόλοιπη αγορά και κερδίζει όλο και περισσότερο χώρο στα ράφια.

Για την Ελλάδα δεν υπάρχει αντίστοιχη μέτρηση. Παρόλα αυτά, με τα ίδια προϊόντα και τους ίδιους ευρωπαϊκούς κανόνες, είναι εύλογο να υποθέσει κανείς ότι η ελληνική αγορά ακολουθεί την ίδια πορεία, με μία διαφορά: ο Έλληνας καταναλωτής κοιτάζει περισσότερο την τιμή. Στο Ευρωβαρόμετρο του 2025, το κόστος ήταν ο σημαντικότερος παράγοντας στις αγορές τροφίμων για το 67% των Ελλήνων, έναντι 60% κατά μέσο όρο στην ΕΕ.

Τι Αλλάζει Στο Ράφι Με Τον Νέο Νόμο

Ο ν. 5317/2026 ενσωμάτωσε στην ελληνική νομοθεσία την Οδηγία (ΕΕ) 2024/825 και τροποποίησε τον ν. 2251/1994 για την προστασία του καταναλωτή. Οι νέοι αυτοί κανόνες εφαρμόζονται από τις 27 Σεπτεμβρίου 2026 και καλύπτουν κάθε περιβαλλοντικό μήνυμα προς τον καταναλωτή – από τη συσκευασία μέχρι την ταμπέλα του ραφιού.

Ειδικότερα, ρυθμίζουν τρεις κατηγορίες μηνυμάτων:

1. Γενικοί περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί

Φράσεις όπως “οικολογικό”, “πράσινο” ή “φιλικό προς το περιβάλλον” επιτρέπονται μόνο αν μπορείτε να αποδείξετε αναγνωρισμένη εξαιρετική περιβαλλοντική επίδοση που σχετίζεται με τον ισχυρισμό. Διαφορετικά, το μήνυμα πρέπει να εξηγεί στο ίδιο μέσο τι ακριβώς ισχύει.

Στο ράφι, η “οικολογική συσκευασία” γίνεται “συσκευασία από ανακυκλωμένο χαρτόνι”. Αν ανακυκλωμένο είναι μόνο το εξωτερικό κουτί, τότε το μήνυμα θα πρέπει να λέει ακριβώς αυτό και όχι “βιώσιμο προϊόν”.

2. Σήματα βιωσιμότητας

Τα “πράσινα” λογότυπα, τα φύλλα και τα δέντρα πάνω στα υλικά προβολής θεωρούνται σήματα βιωσιμότητας. Επιτρέπονται μόνο αν τα έχει θεσπίσει δημόσια αρχή, όπως το Οικολογικό Σήμα της ΕΕ (EU Ecolabel), ή αν τα δίνει σύστημα πιστοποίησης, δηλαδή ένας εξωτερικός οργανισμός που ελέγχει ότι το προϊόν πληροί συγκεκριμένα κριτήρια που δημοσιεύονται.

Στην πράξη, ένα λογότυπο που σχεδίασε η ίδια η εταιρεία ή η διαφημιστική της, χωρίς εξωτερικό έλεγχο, δεν επιτρέπεται. Αν ένα υλικό φέρει σήμα βιωσιμότητας, θα ήταν καλό να ζητήσετε από τον προμηθευτή το όνομα του οργανισμού που το δίνει και το πιστοποιητικό, πριν σταλεί για εκτύπωση.

Ακόμα και ένα έγκυρο σήμα δεν καλύπτει ένα παραπλανητικό μήνυμα δίπλα του. Αν το συνοδεύει η φράση “100% οικολογικό” χωρίς τεκμηρίωση, το μήνυμα εξακολουθεί να απαγορεύεται, όπως προκύπτει από τις διευκρινίσεις της Κομισιόν.

3. Ισχυρισμοί συμψηφισμού εκπομπών

Απαγορεύονται οι ισχυρισμοί ότι ένα προϊόν έχει ουδέτερο, μειωμένο ή θετικό αντίκτυπο στο κλίμα, όταν αυτό στηρίζεται στην αντιστάθμιση εκπομπών (offsetting), δηλαδή στην αγορά πιστωτικών μορίων άνθρακα ή στη χρηματοδότηση ενός έργου αναδάσωσης.

Η φράση “κλιματικά ουδέτερο προϊόν” πάνω σε ένα σταντ δεν επιτρέπεται, αν η ουδετερότητα προκύπτει από τέτοια αγορά. Η επιχείρηση μπορεί να αναφέρει ότι χρηματοδοτεί έργα αντιστάθμισης, όχι όμως να το παρουσιάζει ως ιδιότητα του ίδιου του προϊόντος.

Τι ισχύει για τα υλικά που βρίσκονται ήδη στα καταστήματα

Τυχόν παλαιό απόθεμα που βρίσκεται ακόμα στα ράφια δεν εξαιρείται αυτόματα από τους κανόνες, και ο ελληνικός νόμος δεν φαίνεται να προβλέπει ρητή γενική μεταβατική περίοδο. Οι κατευθυντήριες γραμμές του δικτύου συνεργασίας των εθνικών αρχών προστασίας καταναλωτή (CPC) επιτρέπουν σταδιακή και αναλογική εποπτεία, όπου υπάρχουν πραγματικές μεταβατικές δυσκολίες.

Θα ήταν καλό να ελέγξετε τα μηνύματα των υλικών που ήδη κυκλοφορούν και να τα διορθώσετε όπου χρειάζεται, καλύπτοντας με αυτοκόλλητο τη φράση που δεν στέκει ή αφαιρώντας το σήμα.

Πώς Να Εφαρμόσετε Το Βιώσιμο Merchandising Σωστά

Ένα περιβαλλοντικό μήνυμα περνά από τρία σημεία πριν φτάσει στον καταναλωτή: τη διατύπωση, τη θέση στο ράφι και την τοποθέτηση του υλικού στο κατάστημα. Το καθένα θέλει διαφορετική προσοχή.

• Διατύπωση: το μήνυμα γράφεται μόνο με όσα μπορεί να αποδείξει ο προμηθευτής με έγγραφο, όπως το πιστοποιητικό του ανακυκλωμένου υλικού. Τα έγγραφα αξίζει να φυλάσσονται μαζί με το υλικό, ώστε να παρουσιαστούν αν ζητηθούν.
• Θέση στο ράφι: τα προϊόντα με βιώσιμα χαρακτηριστικά μπορείτε να τα τοποθετήσετε μαζί, στο ύψος των ματιών, ώστε να τα βρίσκει εύκολα ο καταναλωτής. Αν τα συνοδεύετε με πινακίδα, ισχύουν γι’ αυτήν οι ίδιοι κανόνες με τη συσκευασία: μια φράση όπως “Βιώσιμα προϊόντα” δεν αρκεί, γιατί δεν λέει τι ακριβώς ισχύει.
• Τοποθέτηση στο κατάστημα: οι merchandisers (υπεύθυνοι προβολής στο σημείο πώλησης) στήνουν τα υλικά στα καταστήματα, οπότε είναι σημαντικό να γνωρίζουν ποια μηνύματα είναι εγκεκριμένα και να μην προσθέτουν δικά τους, όπως αυτοκόλλητα με τη λέξη “οικολογικό”.

Συμπέρασμα

Η αγορά των βιώσιμων προϊόντων μεγαλώνει και ο ν. 5317/2026 ορίζει πλέον με ποιους όρους προβάλλονται στο ράφι.

Για τις επιχειρήσεις που στήνουν υλικά σε καταστήματα, αυτό σημαίνει ότι κάθε φράση και κάθε σήμα στα υλικά προβολής χρειάζεται ένα έγγραφο που να το τεκμηριώνει.

Η INGROUP παρέχει merchandisers που στήνουν τα υλικά προβολής σύμφωνα με τις οδηγίες σας. Επικοινωνήστε μαζί μας για να οργανώσουμε μαζί την παρουσία των προϊόντων σας στο ράφι.