Πού καταγράφονται και γιατί υπάρχουν οι ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού στη μεταποίηση
Περίπου 18.300 αιτήματα για εποχικούς αλλοδαπούς εργαζομένους, υπέβαλε μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2024 η βιομηχανία, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό. Πρόκειται για το δεύτερο πιο σημαντικό πρόβλημα μετά το ενεργειακό κόστος, ενώ ήδη οι περισσότερες μεταποιητικές επιχειρήσεις εκτιμούν ότι θα βρεθεί στην πρώτη θέση την επόμενη τριετία. Το πρόβλημα, εστιάζεται κυρίως στην έλλειψη τεχνιτών. Πρόσφατες έρευνες αποκαλύπτουν το μέγεθος του προβλήματος και επιβεβαιώνουν την ανησυχία βιομηχανικών και επιμελητηριακών φορών για τη συνεχιζόμενη έλλειψη εργατικού δυναμικού, που απειλεί τη βιωσιμότητα της βιομηχανίας στην Ελλάδα.
Σε πρόσφατη έρευνα του Συνδέσμου Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδας (ΣΕΒΕ) και του Ινστιτούτου Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών (ΙΕΕΣ), το 90,7% των συμμετεχόντων, δήλωσε ότι αναζητεί ανθρώπινο δυναμικό. Το 49,2% αναζητά ειδικευμένους τεχνίτες, χειριστές εξοπλισμού και μηχανημάτων και οδηγούς, ενώ το 48,3% του δείγματος αναζητεί ανειδίκευτους εργάτες. Το 42,4% αναζητεί επαγγελματίες (μηχανικούς, οικονομολόγους, πληροφορικούς, λογιστές, νομικούς κ.ά.), το 40,7% τεχνικούς και βοηθούς, το 27,1% πωλητές και υπαλλήλους γραφείου (γραμματείς, εξυπηρέτηση πελατών, υπάλληλοι υποδοχής, ταμίες κ.λπ.), αντίστοιχα, και το 21,2% ανώτερα διευθυντικά και διοικητικά στελέχη. Το 6,8% αναζητεί άλλες κατηγορίες ανθρώπινου δυναμικού που δεν εντάσσονται στις παραπάνω.
Διαβάστε επίσης: Ένα Case study μετακλητής απασχόλησης στη βιομηχανία
Πού καταγράφονται και γιατί υπάρχουν οι ελλείψεις
Σε αντίστοιχη έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από το Οικονομικό Βαρόμετρο τον περασμένο Μάιο και Ιούνιο για λογαριασμό του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης σε 345 επιχειρήσεις-μέλη του ΒΕΘ, το 65% των ερωτηθέντων απάντησε ότι δεν βρίσκει τεχνικό προσωπικό. Το 6% απάντησε ότι δεν βρίσκει εργαζόμενους στον κλάδο της πληροφορικής, το 3% σε οικονομικούς κλάδους, ενώ το 26% σε άλλους κλάδους. Σύμφωνα εξάλλου με την ετήσια έρευνα του ΣΕΒ για τον “Σφυγμό του επιχειρείν οι ελλείψεις τόσο στα εξειδικευμένα στελέχη όσο και σε ανειδίκευτο προσωπικό οφείλονται τα εξής: Καθώς οι έμπειροι εργαζόμενοι συνταξιοδοτούνται, υπάρχει σημαντική έλλειψη εισερχόμενων ταλέντων. Η έλλειψη αυτή, εκτός από τη γήρανση του πληθυσμού αντανακλά και την ιστορική πτώση της βιομηχανίας απέναντι σε κλάδους, όπως ο τουρισμός, αλλά και τη σημαντική απόσταση που παραμένει μεταξύ της εκπαίδευσης/κατάρτισης και της αγοράς εργασίας.
Η εξέλιξη του ανθρώπινου δυναμικού στην μεταποιητική βιομηχανία
Το απασχολούμενο ανθρώπινο δυναμικό στην ελληνική μεταποιητική βιομηχανία μειώθηκε από 560.550 το 2007, σε 334.500 το 2015, ενώ το 2022 αυξήθηκε σε περίπου 413.000. Επιπλέον, η ζήτηση για υψηλά καταρτισμένους επαγγελματίες πανεπιστημιακής εκπαίδευσης έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά το φαινόμενο του brain drain, πολύ έντονο τα τελευταία χρόνια στην ελληνική πραγματικότητα, καθιστά όλο και πιο δύσκολη τη γεφύρωση του χάσματος δεξιοτήτων. Τέλος, η γεωγραφική τοποθεσία των εργοστασίων που συχνά βρίσκονται μακριά από τα αστικά κέντρα, αποτελεί ένα επιπλέον εμπόδιο στην προσέλκυση εργαζόμενων.
Περαιτέρω, η ετήσια έρευνα του ΣΕΒ για τον “Σφυγμό του επιχειρείν” διαπιστώνει ότι οι επιχειρήσεις εκτιμούν πως μπορούν να βελτιώσουν το εργασιακό περιβάλλον κυρίως μέσω αύξησης των οικονομικών απολαβών (67%), ευκαιριών συνεχούς ανάπτυξης και αναβάθμισης των γνώσεων και δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού (61%) και στήριξης του προσωπικού σε κρίσιμες φάσεις της ζωής του (54%). Αναγνωρίζουν, δηλαδή, ότι η αύξηση μισθών είναι ο βασικός τρόπος για να προσελκύσουν το ταλέντο και κατ’ επέκταση να γίνουν πιο ανταγωνιστικές και οι υπόλοιπες, σημαντικές, δράσεις έπονται.
Διευκόλυνση της απασχόλησης αλλοδαπών πολιτών ζητά ο ΣΒΠΕ
Εν τω μεταξύ ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδος διατυπώνοντας πρόσφατα τη μεγάλη ανησυχία του για τη συνεχιζόμενη έλλειψη εργατικού δυναμικού στη βιομηχανία στην Ελλάδα πρότεινε στην Γενική Γραμματεία του Υπουργείου Μετανάστευσης την άμεση αναθεώρηση της μεταναστευτικής πολιτικής προς μια κατεύθυνση που θα διευκολύνει περαιτέρω την απασχόληση εξειδικευμένου και μη εργατικού δυναμικού αλλοδαπών πολιτών. Χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν και να εφαρμόζονται αυστηροί κανόνες και έλεγχοι στην έγκριση των αδειών.
Ειδικότερη αναφορά έκανε στο υπόμνημά του ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδος και σε ένα ειδικό γραφειοκρατικό πρόβλημα, που χρήζει άμεσης λύσης και αφορά επιχειρήσεις που έχουν επενδύσει στη συνεργασία με αλλοδαπούς εργαζόμενους και καταγράφουν σημαντικές καθυστερήσεις στην ανανέωση άδειας εργασίας τους. Αυτή η καθυστέρηση έχει ως αποτέλεσμα τη μη-αξιοποίηση του δικαιώματος οικογενειακής επανένωσης (που εφαρμόζεται σε άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε.), με συνέπεια πολλοί εργαζόμενοι να εγκαταλείπουν τη χώρα μας για να ενωθούν και πάλι με τις οικογένειές τους σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Υπενθυμίζεται τέλος ότι από τη δική του πλευρά ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδας ΣΒΕ-εκπόνησε σε συνεργασία με την Deloitte μελέτη 13 προτάσεων για τη βελτίωση του ευρύτερου πλαισίου που διέπει την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση στην Ελλάδα.
Για ειδικές πληροφορίες αναφορικά με την μετακλητή απασχόληση στη βιομηχανία μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας