Brain Regain: Τι Συμβαίνει Πραγματικά Στην Ελληνική Αγορά Εργασίας

Για μια ολόκληρη δεκαετία, το ελληνικό ανθρώπινο δυναμικό είχε μία μόνο κατεύθυνση: προς τα έξω.

Τα τελευταία χρόνια, όμως, το ισοζύγιο φαίνεται να αντιστρέφεται.

Ισχύει πράγματι ότι οι επιστροφές ξεπέρασαν τις αναχωρήσεις και ότι η αγορά αποκτά πρόσβαση σε στελέχη με διεθνή εμπειρία; Και εάν ναι, τι σημαίνει αυτό πρακτικά για τις επιχειρήσεις που αναζητούν εξειδικευμένα στελέχη;

Από Το Brain Drain Στο Brain Regain: Τι Δείχνουν Τα Στοιχεία

Η φυγή εγκεφάλων (brain drain) είναι ένα καθημερινό πρόβλημα για τις ελληνικές επιχειρήσεις, ιδίως σε τεχνικές και εξειδικευμένες θέσεις. Το brain regain, δηλαδή η επιστροφή αυτού του ανθρώπινου κεφαλαίου, περιγράφει την αντίστροφη κίνηση.

Και αυτή η κίνηση είναι πλέον μετρήσιμη. Το 2023 οι εισροές Ελλήνων πολιτών ξεπέρασαν τις εκροές για πρώτη φορά μετά το 2009, ενώ το 2024, το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν επίσημα στοιχεία, το καθαρό ισοζύγιο έφτασε τα 19.852 άτομα, την υψηλότερη τιμή της περιόδου 2008-2024 (ΟΟΣΑ και ΕΚΤ). 

Ποιοι Επιστρέφουν Και Με Τι Κίνητρα

Η ποιότητα του προφίλ των εργαζομένων έχει μεγαλύτερη σημασία από την ποσότητά τους. Όσοι επαναπατρίζονται τα τελευταία χρόνια είναι κατά κανόνα νεότεροι και με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο από τον γενικό πληθυσμό, συχνά κάτοχοι μεταπτυχιακών και διδακτορικών τίτλων.

Πρόκειται δηλαδή για ανθρώπους που έφυγαν στα χρόνια της κρίσης και επιστρέφουν με εξειδικευμένες δεξιότητες, επαγγελματικές επαφές στο εξωτερικό και εμπειρία από μεγαλύτερες και πιο οργανωμένες εταιρείες. 

Το ερώτημα που ακολουθεί είναι τι τους φέρνει πίσω, γιατί σπάνια πρόκειται για έναν μόνο λόγο. Η βελτίωση των συνθηκών στην ελληνική αγορά εργασίας παίζει βασικό ρόλο, όπως και τα φορολογικά κίνητρα για όσους μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία.

Παράλληλα, η εξ αποστάσεως εργασία επιτρέπει σε αρκετούς να επιστρέψουν χωρίς να αλλάξουν εργοδότη. Και βέβαια, πάντα υπάρχουν οι οικογενειακοί λόγοι, που παραμένουν ισχυροί.

Τι Σημαίνει Αυτό Για Τις Επιχειρήσεις

Η ευκαιρία είναι πραγματική, αλλά μικρότερη από όσο υποδηλώνει το αφήγημα. Οι απόλυτοι αριθμοί παραμένουν περιορισμένοι σε σχέση με τα κενά της αγοράς, ενώ η επιστροφή δεν κατανέμεται ομοιόμορφα ούτε γεωγραφικά ούτε ανά ειδικότητα. Το brain regain δεν λύνει από μόνο του το πρόβλημα εύρεσης προσωπικού.

Αν θέλετε να προσελκύσετε στελέχη που επιστρέφουν, χρειάζεται να τα αναζητήσετε εσείς ενεργά. Ένας επαγγελματίας που ζει στο Βερολίνο ή στο Λονδίνο συνήθως δεν παρακολουθεί τις αγγελίες της ελληνικής αγοράς. Τον βρίσκετε μέσα από τα διάφορα δίκτυα της διασποράς, μέσα από συστάσεις ή από στοχευμένη προσέγγιση.

Η προσέλκυση, όμως, είναι μόνο το πρώτο κομμάτι. Ακόμα και όταν η πρόσληψη ολοκληρωθεί ομαλά, υπάρχουν δύο σημεία όπου χάνονται οι συνεργασίες: η γραφειοκρατία της επιστροφής και η διαφορά στην εταιρική κουλτούρα, με το δεύτερο να υποτιμάται συστηματικά. 

Συμπέρασμα

Το brain regain είναι μεν υπαρκτό – το ισοζύγιο δηλαδή έχει αντιστραφεί και όσοι επιστρέφουν είναι νεότεροι και πιο καταρτισμένοι από τον μέσο όρο. Οι αριθμοί όμως παραμένουν μικροί μπροστά στις ανάγκες της αγοράς.

Η επόμενη διετία θα δείξει αν η τάση είναι διαρκής. Μέχρι τότε, το πλεονέκτημα το έχουν όσες επιχειρήσεις αναζητούν ενεργά αυτά τα στελέχη αντί να περιμένουν βιογραφικά. 

Σε αυτό μπορεί να σας βοηθήσει η INGROUP, από τον εντοπισμό των κατάλληλων υποψηφίων μέχρι την επιλογή τους. Επικοινωνήστε μαζί μας για τις ανάγκες σας σε ανθρώπινο δυναμικό.